Antalya'da düzenlenen TÜYAK20 Çalıştay24 kapsamında, elektrikli araçlarda kullanılan lityum iyon bataryaların yangın riskleri ve müdahale tekniklerine yönelik kapsamlı bir tatbikat gerçekleştirildi. İstanbul İtfaiyesi'nin sunduğu veriler, elektrikli araç yangınlarının geleneksel araç yangınlarından çok daha farklı ve kompleks bir süreç olduğunu ortaya koyuyor.

Tatbikatta Kullanılan Dev Bataryanın Özellikleri

Tatbikatta, güncel elektrikli araç teknolojisini temsil eden yüksek kapasiteli bir batarya sistemi üzerinde denemeler yapıldı. Test edilen bataryanın teknik detayları şu şekildedir:

• Nominal Enerji: 75,2 kWh

• Batarya Kimyası: NMC 811 (Lityum, %80 nikel, %10 manganez, %10 kobalt oksit)

• Hücre Yapısı: 16 modül içinde toplam 2800 adet silindirik hücre

• Ağırlık: 500 kg

Söndürme Maddeleri ve Müdahale Süreleri Karşılaştırması

Tatbikatta farklı söndürme ajanlarının batarya yangını üzerindeki etkisi ve uygulama süreleri ölçüldü. Sonuçlar, müdahale tipine göre sürenin ciddi değişkenlik gösterdiğini kanıtladı:

• En Hızlı Etkileşim: Karbondioksitli söndürücü (20 saniye) ve ABC sınıfı tozlu söndürücü (30 saniye).

• Özel Çözümler: Lityum batarya söndürme ve soğutma çözeltisi 1.30 dakikada, söndürme jeli ise 4 dakikada etkili oldu.

• Geleneksel Yöntem: Su ile müdahale ve tam soğutma süreci 7 dakikaya kadar uzayabiliyor.

• Fiziksel Müdahale: Yangın battaniyesi kullanımı 50 saniyelik bir uygulama süresi gerektiriyor.

Kapalı Otoparklar ve Şarj İstasyonları İçin Kritik Önlemler

Elektrikli araçların kapalı otoparklarda oluşturduğu "benzersiz yangın yükü"; parlama, patlama ve zehirli gaz salınımı gibi riskleri beraberinde getiriyor. Mevcut prosedürlerin yetersiz kalabileceğini belirten uzmanlar, şu güvenlik önlemlerinin altını çiziyor:

1. Termal İzleme: Otoparklar, termal kameralar ile 24 saat gözetim altında tutulmalıdır.

2. Otomatik Söndürme ve Bariyerler: Şarj üniteleri otomatik söndürme sistemleriyle korunmalı ve darbelere karşı metal bariyerlerle çevrilmelidir.

3. Hava Tahliyesi: Zehirli gaz salınımı nedeniyle duman tahliye sistemlerinin emiş gücü, normalden çok daha yüksek kapasiteli tasarlanmalıdır.

4. Sirayet Önleme: Araçlar arasına jet alevlerinin geçişini engelleyecek beton bariyerler veya düşey su perdeleri tesis edilmelidir.

5. Alttan Soğutma: Otopark zeminine, bataryayı doğrudan alttan soğutabilecek ters sprinkler başlıkları yerleştirilmelidir.

Personel Eğitimi ve Altyapı Kapasitesi

Batarya yangınlarında su tüketiminin çok yüksek olması nedeniyle, otoparklardaki su sarnıcı kapasitelerinin artırılması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, ilk müdahaleyi yapacak güvenlik personelinin özel eğitimlerden geçmesi ve gerekli Kişisel Koruyucu Donanımlara (KKD) sahip olması hayati önem taşıyor.

Derleyen: Ahmet Yavuz