Dünya genelinde otomotiv sektörü büyük bir dönüşümden geçiyor. Karbon salınımını azaltma hedefleri ve enerji verimliliği arayışı, elektrikli araçları (EV) gündemin en üst sırasına taşıdı. Batarya geliştirme alanında uzman Ömer Oğuz Soydaş, gerçekleştirdiği sunumda elektrikli araçların verimlilik avantajlarını ve en çok merak edilen konu olan yangın güvenliği teknolojilerini detaylandırdı.

Verimlilikte Devrim: Neden Elektrikli Araçlar?

İçten yanmalı araçlar (ICE), yakıt enerjisinin sadece %25,76’sını tekerleklere iletebilirken, elektrikli araçlarda bu oran şebekeden gelen enerjinin %75,18’ine kadar çıkmaktadır. Bu yüksek enerji dönüşümü, elektrikli araçları sadece çevre dostu değil, aynı zamanda operasyonel açıdan çok daha verimli bir seçenek haline getiriyor.

Batarya Kapasiteleri ve Pazar Projeksiyonu

Küresel ölçekte elektrikli araç satışlarının önümüzdeki yıllarda büyük bir artış göstermesi bekleniyor. Batarya paketi kapasiteleri, hücrelerin enerji yoğunluklarının artmasıyla beraber sürekli büyüyor.

• Küresel Ortalama: 2012'den itibaren istikrarlı bir artışla 50 kWh seviyesini aşmıştır.

• Türkiye Hedefi: 2030 yılına kadar hızlı büyüme senaryosunda 2 milyon araca ulaşılması öngörülüyor.

Yangın Riski Sanıldığı Kadar Yüksek mi?

Tesla tarafından yayımlanan verilere dayanan analizler, elektrikli araçların yangın riskinin içten yanmalı araçlara kıyasla en az 7 kat daha düşük olduğunu ortaya koyuyor. Ancak batarya kaynaklı bir yangın gerçekleştiğinde müdahale süreci daha kritik bir hal alıyor; bu durum üreticileri gelişmiş güvenlik katmanları oluşturmaya yönlendiriyor.

Batarya Güvenliğinde Üç Aşamalı Koruma

Yangın riskini minimize etmek için batarya sistemlerinde üç temel seviyede önlem alınmaktadır:

1. Engelleyici Tedbirler (Yangın Öncesi)

• Batarya Yönetim Sistemi (BMS): Hücrelerin sıcaklık ve gerilimlerini sürekli denetleyerek operasyonu düzenler.

• Gelişmiş Soğutma: Hücrelerin güvenli sıcaklık aralığında kalmasını sağlar.

• Bulut Data Takibi: Araçlardan gelen verilerle riskler proaktif olarak analiz edilir.

2. İlerlemeyi Engelleyici Tedbirler (Yangın Anı)

• Gaz Tahliye Valfleri: Hücrelerdeki gaz birikimini kontrol ederek patlamayı önler ve kontrollü tahliye sağlar.

• Pasif Söndürme: Batarya modüllerine yerleştirilen inert gaz kapsülleri, yangın anında oksijeni uzaklaştırır.

• Termal İzolasyon: Yangın tespit edilen modülün komşu modüllerden fiziksel olarak izole edilmesi sağlanır.

3. Müdahaleyi Kolaylaştıran Önlemler

• MSD (Manuel Servis Kesici): Yüksek gerilim devresini manuel olarak keserek ekipler için elektrik çarpması riskini ortadan kaldırır.

• HVIL (Yüksek Voltaj Kilidi): Batarya bağlantılarındaki bozulmaları algılayarak sistemi otomatik devre dışı bırakır.

Veriyle Yönetilen Gelecek

Gelecekte batarya güvenliği, makine öğrenimi ve büyük veri teknolojileriyle daha da güçlenecek. Batarya hücrelerindeki sorunların erken teşhisi sayesinde proaktif bakım planları yapılarak yangın riski simülasyonlarla önceden öngörülebilecek.

Derleyen: Ömer Oğuz SOYDAŞ