Elektrikli Araç Yangınlarına Müdahale: Riskler, Yöntemler ve Güvenlik Protokolleri

Elektrikli araçların (EV) yaygınlaşmasıyla birlikte, bu araçlarda meydana gelebilecek yangınlara müdahale yöntemleri itfaiye ekipleri ve güvenlik uzmanları için kritik bir konu haline geldi. İstanbul İtfaiyesi tarafından paylaşılan verilere göre, elektrikli araç yangınları geleneksel içten yanmalı motorlara göre çok daha farklı riskler ve teknik prosedürler içeriyor.

Elektrikli Araç Yangınlarına Müdahalede 4 Temel Adım

Elektrikli bir araç yangınıyla karşılaşıldığında izlenmesi gereken standart operasyon prosedürü dört ana aşamadan oluşmaktadır:

Hareketsizleştirme ve Stabilizasyon: Aracın güvenli bir şekilde sabitlenmesi.

Yüksek Voltaj Sisteminin Devre Dışı Bırakılması: Kazadan sonra bataryadaki elektrik yükü deşarj edilemediği için yüksek voltajın otomatik veya manuel olarak kesilmesi hayati önem taşır.

Yangına Müdahale: Isı transferini ve zincirleme reaksiyonu durdurmak için yoğun su kullanımı veya çevre güvenliği risk altında değilse bataryanın tamamen yanmasına izin verilmesi yöntemleri izlenir.

Araç Çekme ve Karantina Süreci: Müdahale sonrası aracın güvenli bir alana nakli ve izlenmesi.

Yeniden Alev Alma Riski: NTSB Raporu Uyarıyor

Elektrikli araç yangınlarındaki en büyük tehlikelerden biri, yangın söndürüldükten saatler sonra bile aracın tekrar alev alabilmesidir. NTSB (Ulusal Ulaştırma Güvenlik Kurulu) raporuna göre, söndürülen elektrikli araçların %13'ü yeniden alev almakta ve bu durum birkaç saat içinde birden çok kez tekrarlanabilmektedir.

Bu riski yönetmek için şu kurallara uyulmalıdır:

Söndürme sonrası batarya ısısı termal kamera ile yaklaşık 30 dakika takip edilmelidir Batarya sıcaklığı 50 °C üzerine çıkarsa soğutma işlemine yeniden başlanmalıdır. Sıcaklık normal seviyelere düştüğünde soğutma işlemine en az 30 dakika daha devam edilmelidir. Kimyasal Tehlikeler ve Patlama Riskleri

Lityum-iyon batarya yangınları sırasında ortaya çıkan gazlar hem müdahale ekipleri hem de çevre için ciddi sağlık riskleri oluşturur. Batarya yangınlarında Hidrojen Florür, Karbon Monoksit, Metan ve Hidrojen Siyanür gibi zehirli gazlar tespit edilmiştir.

Ayrıca, "Termal Kaçak" (Thermal Runaway) olarak adlandırılan durum, fiziksel ve kimyasal patlamalara yol açabilir. Bu nedenle müdahale sırasında araca güvenli bölgeden yaklaşılması ve uygun koruyucu ekipman (izole eldivenler vb.) kullanılması şarttır.

Alternatif Müdahale Ekipmanları

Geleneksel yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda modern ekipmanlar devreye girmektedir:

Yangın Battaniyesi: Özellikle otopark gibi kapalı alanlarda yangının diğer araçlara sıçramasını önlemek için kullanılır.

Havuçlu Su Kamyonları ve Konteynerler: Bataryası hasar görmüş araçlar, tamamen su dolu konteynerlere (dipping container) daldırılarak karantinaya alınabilir.

Derleyen: Ahmet Yavuz